14ο Πανθεσσαλικό Φεστιβάλ Ποίησης: Miriam Reyes

Το πρόγραμμα «Μεταφράζοντας τη Θεσσαλία: Ποίηση, Τοπίο, Εικαστικός Διάλογος» είναι μια συνεργασία της ΑΜΚΕ Θράκα και της Αντιδημαρχίας Πολιτισμού του Δήμου Λαρισαίων που συνδέει δύο διεθνή έργα (Ulysses’ Shelter – Πανθεσσαλικό Φεστιβάλ Ποίησης) γύρω από έναν κοινό κεντρικό θεματικό άξονα. Συνδέει την ποίηση, τη μετάφραση, τις λογοτεχνικές και καλλιτεχνικές διαμονές (residencies), τις εικαστικές τέχνες και την εκδοτική δραστηριότητα. 

Το «Μεταφράζοντας τη Θεσσαλία» είναι ο κοινός θεματικός άξονας του Ulysses’ Shelter και του Πανθεσσαλικού Φεστιβάλ Ποίησης το 2026: τόσο οι φιλοξενούμενοι δημιουργοί του Ulysses’ Shelter, όσο και οι συμμετέχοντες του Πανθεσσαλικού Φεστιβάλ Ποίησης που δεν αποτελούν μέρος του προγράμματος Ulysses’ Shelter, θα συμμετάσχουν στις δράσεις που σχετίζονται με το θέμα, σε έναν από κοινού εορτασμό του Θεσσαλικού τόπου, του πολιτισμού, της φύσης και της ιστορίας του. 

Το Πανθεσσαλικο Φεστιβάλ Ποίησης είναι ένα πενθήμερο διεθνές Φεστιβάλ που πραγματοποιείται στη Λάρισα, τον Βόλο (Μακρινίτσα), τα Τρίκαλα, την Καρδίτσα (Φυλακτή) και την Αθήνα. Διοργανώνεται από την Αντιδημαρχία Πολιτισμού του Δήμου Λαρισαίων και την αστική μη κερδοσκοπική εταιρεία Θράκα, στο πλαίσιο έργου του ΕΣΠΑ της Περιφέρειας Θεσσαλίας με τη συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το 14ο Πανθεσσαλικό Φεστιβάλ Ποίησης θα πραγματοποιηθεί από 24 έως 28 Αυγούστου, με εκδηλώσεις σε διαφορετικές πόλεις της Θεσσαλίας, προφεστιβαλικές εκδηλώσεις σε Αθήνα και Μακρινίτσα στις 24 Αυγούστου, καθώς και μια μεταφεστιβαλική εκδήλωση στις 2 Σεπτεμβρίου στην Αθήνα. 

Το πρόγραμμα του Φεστιβάλ περιλαμβάνει ποιητικές αναγνώσεις από περισσότερους από 70 Έλληνες και διεθνείς ποιητές, ζωντανές μουσικές εκδηλώσεις, παρουσιάσεις βιβλίων, εκδοτικό πρόγραμμα, την απονομή των Βραβείων Θράκα και των Βραβείων Μάκη Λαχανά, αλλά και την εικαστική έκθεση σε επιμέλεια της Αντιγόνης Καψάλη.

Το Ulysses’ Shelter είναι ένα διεθνές πρόγραμμα που αναπτύσσει ένα ευρωπαϊκό δίκτυο φιλοξενίας και λογοτεχνικών ανταλλαγών για νέους συγγραφείς πεζογραφίας και ποίησης, καθώς και για λογοτεχνικούς μεταφραστές. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει φιλοξενίες ποιητών και καλλιτεχνών, εργαστήρια, περφόρμανς και μια εικαστική έκθεση.

Το «Μεταφράζοντας τη Θεσσαλία» υλοποιείται με τη συγχρηματοδότηση από το πρόγραμμα ΘΕΣΣΑΛΙΑ (ΕΣΠΑ 2021-27) της Περιφέρειας Θεσσαλίας με τη συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με την υποστήριξη και υπό την αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισμού και του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, καθώς και με την υποστήριξη της Αντιδημαρχίας Παιδείας του Δήμου Λαρισαίων, της Πρεσβείας της Ισπανίας στην Ελλάδα, του Εθνικού Συμβουλίου Τεχνών της Σιγκαπούρης και του Βραβείου της Εταιρείας Συγγραφέων του Ηνωμένου Βασιλείου (SoA). Υποστηρίζεται, επίσης, από τον Δήμο Τρικκαίων και τον Δήμο Λίμνης Πλαστήρα. Yλοποιείται σε συνεργασία με τον Κύκλο Ποιητών, το Literature Across Frontiers, το Διαχρονικό Μουσείο Λάρισας, την πινακοθήκη PArCo-By the River και το Zatopek book café. Τοπικοί χορηγοί είναι ο Ερμής και το βιβλιοπωλείο Καλτσάς, ενώ η επικοινωνιακή υποστήριξη παρέχεται από το Bookpress.gr. 

Η Ισπανίδα ποιήτρια Miriam Reyes συμμετάσχει φέτος στο πρόγραμμα «Μεταφράζοντας τη Θεσσαλία: Ποίηση, Τοπίο, Εικαστικός Διάλογος».

Η συμμετοχή της Miriam Reyes γίνεται με την υποστήριξη της Πρεσβείας της Ισπανίας στην Ελλάδα.

Εδώ σας παρουσιάζουμε μια επιλογή ποιημάτων της σε μετάφραση Ναταλίας Καραγιάννη.

 

 

ΓΥΜNH ΣΑΝ ΛΟΥΡIΔΑ ΣΟΥ ΧΑΡIΖΩ

το σκοτάδι του κόμπου 
σού χαρίζω το σκοτάδι του κόμπου
με τον οποίο με δένω
– στο ίδιο μου το κατάρτι – 
κόντρα στις διαταραχές της ισορροπίας

ξέχασα πολλά
μα θυμάμαι πως είπα
το σκοτάδι είναι δικό μου και θα ζήσω και με τα δύο
όσο μου μένει φως

πάνε χρόνια και χρόνια που
το είπα με το στόμα γεμάτο νερό 
όταν δεν ήμουν ακριβώς αυτή που τώρα χαρίζεται
ούτε τελείως άλλη
τo είπα σε ένα άτομο και σε άλλο άτομο
μες στο σκοτάδι του κόμπου
με το στόμα γεμάτο νερό
από ένα χτύπημα της θάλασσας

τα χτυπήματα της θάλασσας απαγκιστρώνουν τις λέξεις του στόματος
που λέει
βλέπω με επίγνωση του ορίου και του ορίζοντα
όχι χωρίς ματαίωση και θαυμασμό

ξέρω ότι έχω πυρετό γιατί αισθάνομαι το δέρμα να φλέγεται
από το πλευρό της σάρκας

κάτω απ’ τη συνείδηση

όπου βουτάω και εισάγομαι μέσα σ’ εμένα την ίδια
όπου μασάω την πιθανότητα να επιπλεύσω
και να βουλιάξω
από τη μια και από την άλλη του στόματος
ώσπου τις καταπίνω

 

 

ΠΡΟΒΑΡΟΥΜΕ ΤΡΟΠΟΥΣ ΝΑ ΜΠΑΛΩΘΕΙ

ό,τι θα μπορούσε να σχιστεί

σταματημένο στο κατώφλι της πόρτας
το σώμα τρέμει προαισθανόμενο

από το σημείο που θα διαπερνούσε το αγκίστρι,
στάζει προβλέπει και λιποθυμά το αίμα

 

 

ΠΡΟΒΑΛΑ ΠΑΝΩ ΣΤΗΝ ΙΣΧΝΗ ΜΟΥ ΕΜΠΕΙΡΙΑ Μ’ ΕΣΕΝΑ

την εμπειρία μου με άλλους

το πρώτο κομμάτι είναι ωραίο
τα πνευμόνια τα μάτια η καρδιά και το φύλο
φουσκώνουν πάλλονται και χειροκροτούν
δονείται ο εγκέφαλος και λάμπε

προχωρούσα σ’ αυτόν τον δρόμο
κρεμασμένη πάνω από τα κεφάλια σαν γλώσσα φωτιάς
όταν θυμήθηκα πού θα μπορούσε να οδηγεί
ξέρεις: σ’ αυτόν τον τόπο αβάσταχτου πόνου

δεν είναι περίεργο το ότι συχνά επιλέγει κανείς να περπατήσει σε ένα πάρκο
ενώ υπάρχει η δυνατότητα να χαθεί σε ένα δάσος,
δεν συμφωνείς;

ελπίζω να το καταλαβαίνεις
θέλω να πω: εσύ είσαι ένα δάσος
δύσκολο να βρεθεί ξέφωτο σ’ εσένα
ώστε να καθίσω
δύσκολο να μην φοβάμαι μέσα σου
όταν καταφθάνει η νύχτα
και όλα είναι αλύχτισμα

αλλά ακόμα κι έτσι (ή ακριβώς για αυτό) θα το έκανα
θα περνούσα τη νύχτα στα θαλερά
αφήνοντας τη ζωή να μου σκαρφαλώσει στα πόδια
να με τσιμπήσει, να με δαγκώσει, να τα κάνει πάνω μου
τα δόντια η αρπαγή το κεντρί της ζωής
η υγρή όσφρηση
το φρούτο σπάζοντας μες στο κεφάλι μου

 

 

ΘΑΛΕΡΟ ΤΟ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑ

ξέρεις ότι είναι μέρα
και πέρα από τα φύλλα έχει φως
αλλά δεν μπορείς να το επιβεβαιώσεις
χωρίς ακονισμένο μέταλλο και ξερό χτύπο
δεν μπορείς να το επιβεβαιώσεις
χωρίς να κάνεις έναν ήχο από κομμένους μίσχους
χωρίς να ανοίξεις το πράσινο και γαλακτώδες χρώμα του χυμού του
που αφήνεις πίσω καθώς προχωράς
αν προχωράς

δεν θα ήταν κι άσχημα να μείνω εδώ
να κάτσω στο έδαφος κάτω από την προστασία των κλαριών
και να ακούσω το ζωντανό
ό,τι δεν χρειάζεται ματσέτα για να μπει ή να βγει
ούτε για να φτάσει πουθενά:
το σώμα που είναι αύταρκες
που κόβει ή κυρτώνει ή σπάει χωρίς άλλο εργαλείο
που λυγίζει ή πηδά ή σέρνεται
το πολλές φορές ευέλικτο ή ταχύ
χωρίς φτερωτά σανδάλια ούτε φτερά από κερί ζωσμένα στην πλάτη
αυτό που χώνεται από μέσα
και όταν λυγίζει και ξύνει η κοιλιά την φρέσκια γη
δεν ξέρουμε αν συναντά την απόλαυση που φαντάστηκε
στις μικρές θηλές και το εφηβαίο
το πρώτο που πρέπει να μάθω είναι η κίνηση</span
το δεύτερο: η περιοχή

 

 

Ο,ΤΙ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΠΩ ΔΙΚΟ ΜΟΥ

αυτό το σώμα που μιλά και χειρονομεί
που ξέρει τι μπορεί και επιθυμεί όπως μπορεί
που κλείνεται στον εαυτό του και κλείνει μέσα του
ό,τι μπορώ να πω δικό μου
αυτό το σώμα που σκέφτεται και σκιρτά
που σφίγγεται όπου κάνει φόβο και που
διευρύνεται όπου κάνει αγάπη
αυτό το σώμα που βράζει και βιάζεται
που συσσωρεύει πλαστικά και ιδέες μέταλλα και συναισθήματα

αυτό το σώμα που το φαντάστηκαν ή το υπέβαλλαν σε εξετάσεις
νο  η  μα  τι  κός  φο  ρέ  ας
συμ  βο  λι  κή  δο  μή
ά  ξο  νας  της  ε  μπει  ρί  ας
κοι  νω  νι  κή  κα  τα  σκε  υή
εκ  φρα  στι  κό  μέ  ρος
συμ  μέ  το  χος
χωρίς διέξοδο

φτιαγμένο από ό,τι είναι φτιαγμένα όλα
συνέχεια ατόμων που εξαπλώνεται
σε όλες τις διαστάσεις
βεβαίως απέραντο και αρχαίο
μια ανθρώπινο μια ουράνιο ή μεταλλικό
χωρίς πριν ή μετά
σε όλα πριν ή μετά
μερίδα ύλης και ολόκληρη ύλη
σύνθετο μόριο κόμπος παρουσία όγκος και φιγούρα

αυτό το σώμα
αυτό το σώμα ποιος;
απύθμενο και γυμνό
σε σύνδεση

 

H Miriam Reyes γεννήθηκε στην Ουρένσε και σε ηλικία οκτώ ετών μετανάστευσε στο Καράκας, όπου έζησε μέχρι τα είκοσι ένα της χρόνια. Έχει εκδώσει τις ποιητικές συλλογές Espejo negro (2001), Bella durmiente (2004), Desalojos (2008), Haz lo que te digo (2015), Prensado en frío (2016), Sardiña (2018) και Con (2024), για το οποίο κέρδισε το Κρατικό Βραβείο Ποίησης της Ισπανίας 2025. Στα τέλη του 2025 εξέδωσε το πρώτο της μυθιστόρημα, La edad infinita. Από το 2001 πειραματίζεται επίσης με την οπτικοακουστική επανεγγραφή του ποιήματος και την πολυμεσική απαγγελία.