14ο Πανθεσσαλικό Φεστιβάλ Ποίησης: Alvin Pang
Το πρόγραμμα «Μεταφράζοντας τη Θεσσαλία: Ποίηση, Τοπίο, Εικαστικός Διάλογος» είναι μια συνεργασία της ΑΜΚΕ Θράκα και της Αντιδημαρχίας Πολιτισμού του Δήμου Λαρισαίων που συνδέει δύο διεθνή έργα (Ulysses’ Shelter – Πανθεσσαλικό Φεστιβάλ Ποίησης) γύρω από έναν κοινό κεντρικό θεματικό άξονα. Συνδέει την ποίηση, τη μετάφραση, τις λογοτεχνικές και καλλιτεχνικές διαμονές (residencies), τις εικαστικές τέχνες και την εκδοτική δραστηριότητα.
Το «Μεταφράζοντας τη Θεσσαλία» είναι ο κοινός θεματικός άξονας του Ulysses’ Shelter και του Πανθεσσαλικού Φεστιβάλ Ποίησης το 2026: τόσο οι φιλοξενούμενοι δημιουργοί του Ulysses’ Shelter, όσο και οι συμμετέχοντες του Πανθεσσαλικού Φεστιβάλ Ποίησης που δεν αποτελούν μέρος του προγράμματος Ulysses’ Shelter, θα συμμετάσχουν στις δράσεις που σχετίζονται με το θέμα, σε έναν από κοινού εορτασμό του Θεσσαλικού τόπου, του πολιτισμού, της φύσης και της ιστορίας του.
Το Πανθεσσαλικο Φεστιβάλ Ποίησης είναι ένα πενθήμερο διεθνές Φεστιβάλ που πραγματοποιείται στη Λάρισα, τον Βόλο (Μακρινίτσα), τα Τρίκαλα, την Καρδίτσα (Φυλακτή) και την Αθήνα. Διοργανώνεται από την Αντιδημαρχία Πολιτισμού του Δήμου Λαρισαίων και την αστική μη κερδοσκοπική εταιρεία Θράκα, στο πλαίσιο έργου του ΕΣΠΑ της Περιφέρειας Θεσσαλίας με τη συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το 14ο Πανθεσσαλικό Φεστιβάλ Ποίησης θα πραγματοποιηθεί από 24 έως 28 Αυγούστου, με εκδηλώσεις σε διαφορετικές πόλεις της Θεσσαλίας, προφεστιβαλικές εκδηλώσεις σε Αθήνα και Μακρινίτσα στις 24 Αυγούστου, καθώς και μια μεταφεστιβαλική εκδήλωση στις 2 Σεπτεμβρίου στην Αθήνα.
Το πρόγραμμα του Φεστιβάλ περιλαμβάνει ποιητικές αναγνώσεις από περισσότερους από 70 Έλληνες και διεθνείς ποιητές, ζωντανές μουσικές εκδηλώσεις, παρουσιάσεις βιβλίων, εκδοτικό πρόγραμμα, την απονομή των Βραβείων Θράκα και των Βραβείων Μάκη Λαχανά, αλλά και την εικαστική έκθεση σε επιμέλεια της Αντιγόνης Καψάλη.
Το Ulysses’ Shelter είναι ένα διεθνές πρόγραμμα που αναπτύσσει ένα ευρωπαϊκό δίκτυο φιλοξενίας και λογοτεχνικών ανταλλαγών για νέους συγγραφείς πεζογραφίας και ποίησης, καθώς και για λογοτεχνικούς μεταφραστές. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει φιλοξενίες ποιητών και καλλιτεχνών, εργαστήρια, περφόρμανς και μια εικαστική έκθεση.
Το «Μεταφράζοντας τη Θεσσαλία» υλοποιείται με τη συγχρηματοδότηση από το πρόγραμμα ΘΕΣΣΑΛΙΑ (ΕΣΠΑ 2021-27) της Περιφέρειας Θεσσαλίας με τη συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με την υποστήριξη και υπό την αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισμού και του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, καθώς και με την υποστήριξη της Αντιδημαρχίας Παιδείας του Δήμου Λαρισαίων, της Πρεσβείας της Ισπανίας στην Ελλάδα, του Εθνικού Συμβουλίου Τεχνών της Σιγκαπούρης και του Βραβείου της Εταιρείας Συγγραφέων του Ηνωμένου Βασιλείου (SoA). Υποστηρίζεται, επίσης, από τον Δήμο Τρικκαίων και τον Δήμο Λίμνης Πλαστήρα. Yλοποιείται σε συνεργασία με τον Κύκλο Ποιητών, το Literature Across Frontiers, το Διαχρονικό Μουσείο Λάρισας, την πινακοθήκη PArCo-By the River και το Zatopek book café. Τοπικοί χορηγοί είναι ο Ερμής και το βιβλιοπωλείο Καλτσάς, ενώ η επικοινωνιακή υποστήριξη παρέχεται από το Bookpress.gr.
Ο Σιγκαπουριανός ποιητής Alvin Pang θα συμμετάσχει φέτος στο πρόγραμμα «Μεταφράζοντας τη Θεσσαλία: Ποίηση, Τοπίο, Εικαστικός Διάλογος». Η συμμετοχή του Alvin Pang πραγματοποιείται με την υποστήριξη του Εθνικού Συμβουλίου Τεχνών της Σιγκαπούρης και του Literature Across Frontiers.
Εδώ σας παρουσιάζουμε μια επιλογή ποιημάτων του σε μετάφραση του Νικόλα Κουτσοδόντη και επιμέλεια της Ευσταθίας Παλιοτζήκα.
ΟΤΑΝ ΦΤΑΣΟΥΝ ΟΙ ΒΑΡΒΑΡΟΙ
θάψτε τους νεκρούς, μην τους θρηνήσετε ωστόσο υπερβολικά.
αρμόζει μια ήπια συγκίνηση. αναμένεται νοσταλγία κατά παραγγελία.
αποτεφρώστε: διαφυλάξτε τη γη, μη μετανιώνετε τα μυστικά. έχετε τις στάχτες έτοιμες για
εκείνους με τις κάμερες.
κρύψτε τα πιο καλά σας έπιπλα. ρίξτε κάτω τα μνημεία. τα πρώτα που θα πέσουν είναι
αγάλματα με χέρια σε θριαμβική ανάταση, κι έπειτα ό,τι υπάρχει με λιοντάρια.
είναι ασφαλέστερο με την απώλεια να ζείτε, να γνωρίζετε πού πατάτε χωρίς όμως να
εγείρετε μυστήρια.
προσποιηθείτε τους αναλφάβητους.
έχετε στη διάθεσή σας υπηρέτες καλούς στα μαθηματικά. να ξεστρατίζουν υπέρ τους σε
διάφορες κομπίνες.
εξαφανίστε όλες τις αποδείξεις. όταν κριθεί σωστό, τους νόμους τους αποδεχτείτε και
απαρνηθείτε τα εύσημα.
τους ιστορικούς τους μπερδέψτε. λάθος συνταγή δώστε για το κετούπατ, για το ότακ.
αξιώστε των ριζών τη γλώσσα, την καταγωγή των δέντρων. σαν το τσίκου ανθοβολήσει,
φλαμούρι να τους πείτε ότι είναι. κι αν φλαμούρι, πέστε γκίνκο.
προτείνετε καθαρτικά για φίλτρα αγάπης. για τον πόνο πείτε ευθύνονται κακεντρέχειες
περαστικές. θα υπάρξει ένα κύμα
ζήτησης για τη μαντεία. μην τους πείτε πώς θα λήξει ή πότε. η πρόοδος, παρότι ζόρικη,
πάντοτε βρίσκει τον δρόμο της.
επ’ ουδενί μην παραδέχεστε όσα σημαίνουν οι μύθοι του λαού σας.
μη διαπραγματεύεστε στα σκοτεινά εκτός κι αν το ασπράδι βλέπετε των ματιών τους. όταν
μιλούν για τον θεό
κατεβάστε το κεφάλι ώστε να κρύψετε την ευλάβεια, την ντροπή, το γέλιο ή την απάθεια.
ντύστε τα παιδιά σας σαν τους προ πολλού χαμένους σας προγόνους. τις θυγατέρες σας
παντρέψτε μαζί τους.
σύντομα στις ίδιες κηδείες θα παρευρεθείτε.
Ο ΨΑΛΜΟΣ ΤΩΝ ΠΟΥΛΙΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΓΕΝΕΘΛΙΩΝ
Για τη Marjorie Evasco
Βαστάς ένα μικρό πουλί στο στήθος.
Εσύ που έγινες μάνα και γνωρίζεις πώς
είναι να φροντίζεις μιαν άλλη παλλόμενη καρδιά,
να αφήνεις το κορμί σου να ανοίγει χώρο για άλλον
σαν να ήταν το πιο φυσικό πράγμα
τώρα απαλά κάνε το βέβαιο χέρι σου φτερό·
μια χειρονομία συμπόνιας, σαν δέηση, τόσο ελεύθερη
από διστακτική επιθυμία, καθώς ο νεοσσός γνωρίζει από φόβο
και τι πρέπει σίγουρα να συμβεί, μια μέρα ανέφελη
με ψίθυρους σιγουριάς. Αυτή είναι η Ελπίδα:
το διαυγές βλέμμα στραμμένο πέρα από το στενό πλαίσιο,
το ευάλωτο νύχι που στέκεται πάνω σε βάση όχι πιο σταθερή
από τη σάρκα, το ζαρωμένο κάτω μέρος επαρκές και έμπιστο.
Εγώ, ένας αδύναμος πατέρας, υστερώ σε γλώσσα και αθωότητα
για να προσκαλέσω αγγέλους. Κάποτε βρήκα έναν πεσμένο νεοσσό
το απεριόριστο ταλέντο των γονιών του οποίου δεν κατάφερε στο τέλος
ν’ αναχαιτίσει την καταιγίδα του προηγούμενου απογεύματος. Τυφλός,
όλο πέτσα και γδαρμένος, τα μυρμήγκια έρχονται ήδη να τον λεηλατήσουν,
τον έβαλα στη χούφτα μου (όχι δίχως τρυφεράδα) να τον σκεπάσω, καλύπτοντάς τον
με φύλλα. Το σωστό θα ήταν να επαγρυπνήσω
ή να αποχωρήσω ησύχως; Η κόρη μου, τεσσάρων, γνωρίζει πως τα χρυσόψαρα
πάνε στον παράδεισο όταν έρθει η ώρα, αλλά πιο συγκεκριμένα,
πως δεν γυρίζουν πίσω. Γέρνει στο χέρι μου, ζητά
να μην πεθάνω ποτέ, η μικρούλα της καρδιά αρκετά ικανή να αγαπά
δίχως να κουράζεται. Τι κάνουμε ώστε να κερδίσουμε τον επίγειο χρόνο μας;
ΑΛΛΑ ΠΡΑΓΜΑΤΑ
«Το να φυτεύεις έναν κήπο σημαίνει να πιστεύεις στο αύριο».
— Αποικία Αμάνα, Αϊόβα
Ν’ αγοράζεις ένα φυτό σε γλάστρα σημαίνει την παραδοχή της προδοσίας και της ανάγκης
μαζί. Το να ποτίζεις το φυτό, ίσως κάθε μέρα, ίσως και κάθε τόσο όταν το θυμάσαι και τα
φύλλα αρχίζουν να πέφτουν, θυμίζει αγάπη όσο τίποτε.
Άλλα πράγματα σημαίνουν άλλα πράγματα.
Το ν’ ανάψεις μια λάμπα σημαίνει να κρύψεις το σκότος στο ίδιο ερμάριο με τον ύπνο, μαζί
με τη σιωπή, τη νοσταλγία και τις χθεσινές εμμονές. Το να διαβάζεις ένα βιβλίο σημαίνει να
παντρεύεις δυο μοναξιές, όπως μια κουβέντα αναιρεί και οικοδομεί, λέξεις προετοιμάζονται
για την έλλειψή τους, ένα σύννεφο για την απουσία του και το χιόνι γδύνεται για την
άνοιξη.
Το κρεβάτι είναι εκεί που το άφησες, παρότι οι πτυχές και τα κουβάρια των σεντονιών δεν
μοιράζονται πια το πλαίσιο και την κοσμοθεωρία σου. Με τον τρόπο αυτό, είναι σαν τα
παιδιά που ουδέποτε είχες χρόνο να κάνεις.
Ένα σκεύος μαγειρικό κάνει τις δύσκολες ερωτήσεις: τι θα καεί και για πόσο και για
ποιο σκοπό.
Η τηλεόραση έρχεται απ’ τον σατανά που έρχεται απ’ τον θεό που έρχεται και φεύγει όταν
αυτός το επιθυμεί. Το να κρύψεις το τηλεκοντρόλ σε καποιανού το σπίτι είναι σαφώς μια
αμαρτία, μα το να πάρεις σπίτι σου λάθος ομπρέλα είναι απλώς ανθρώπινο.
Το τηλέφωνο είναι πολύ λευκό για να σε κοροϊδεύει. Η πόρτα που κλείνεις παραμένει
κλειστή. Η νύχτα είναι λόγος αρκετός για το αύριο, ό,τι κι αν πιστεύεις.
Να θυμάσαι, τα κλειδιά του αμαξιού θα είναι εκεί ύστερα απ’ τον χορό. Οι τοίχοι συγκρατούν
τη γαλήνη όπως και την απόσταση. Ένας βραστήρας δεν είναι λόγος αρκετός για δάκρυα.
Η σωστή απάντηση σε έναν καθρέφτη είναι πάντα ναι.
ΕΙΝΑΙ ΜΙΑ ΣΤΙΓΜΗ
Είναι μια στιγμή
που το οικείο χάνεται
και το γυρεύω.
Θα έπρεπε να ‘ναι μια κλιμακωτή
διαδικασία, όπως οι φλούδες ξεκολλούν
από τις στρώσεις του φλοιού. Αντίθετα
υπάρχει ένα σαφές σημείο
διαχωρισμού, ανάμεσα σε αυτό που έχεις τώρα
και σε κείνο που έχεις μάθει
σαν πιτσιρίκι που ξυπνά ένα πρωί
και ξεροβήχοντας βλέπει
ότι η φωνή του πια δεν του ανήκει.
Θα μπορούσε να είναι μια αντίστοιχη στιγμή
όταν ένας νεοσσός γνωρίζει ότι ήρθε η ώρα
να ρίξει τα τείχη του κελύφους του
όταν ένας γέροντας ξέρει πως αυτές
είναι οι τελευταίες βροχές των μουσώνων
που θα δει ποτέ του.
Από εκεί και πέρα είμαστε τυφλοί,
αφού κι εμείς οι ίδιοι προερχόμαστε
από μια τέτοια στιγμή σαν κι αυτή.
Τόσος σπαταλημένος χρόνος
να το αρνούμαστε, να το κρατάμε μακριά
με λόγια, να εμποδίζουμε
τη θάλασσα με κάστρα από
άμμο όσο η παλίρροια ζυγώνει,
να το αντιμετωπίζουμε σαν ξένο.
Μα όταν το συναντήσω θα το ρωτήσω
το όνομά του, ώστε σαν καταφτάσει
να το προϋπαντήσω και να γνωριστούμε
πρόσωπο με πρόσωπο, ισότιμα και άφοβα.
Ο Άλβιν Πανγκ είναι ποιητής, εκδότης, φωτογράφος και μεταφραστής από τη Σιγκαπούρη, με διεθνή παρουσία. Τα κείμενά του έχουν μεταφραστεί σε περισσότερες από είκοσι γλώσσες παγκοσμίως. Μέλος της κριτικής επιτροπής των Λογοτεχνικών Βραβείων του Δουβλίνου για το 2022 και υπότροφος του προγράμματος Civitella Ranieri, είναι ομότιμος αναπληρωτής καθηγητής στο Πανεπιστήμιο RMIT. Ολοκλήρωσε το διδακτορικό του στη Συγγραφή το 2020. Τα πρόσφατα βιβλία του είναι τα Uninterrupted time (2019), Det som ger oss våra namn (2022), Diaphanous (2023; με τον George Szirtes), What Gives Us Our Names: Rosetta Edition (2024) και All That Is Left Of The Sea (2025). Το Ό,τι απέμεινε απ’ τη θάλασσα (2026) είναι το πρώτο του βιβλίο στα ελληνικά, σε μετάφραση του Νικόλα Κουτσοδόντη για την ΑΜΚΕ Θράκα.
