Οι θέσεις και οι όψεις μιας υποτιμημένης γενιάς. Γράφει ο Γιώργος Δρίτσας
Οι θέσεις και οι όψεις μιας υποτιμημένης γενιάς
Γράφει ο Γιώργος Δρίτσας
(Πηνελόπη Αλεξίου, Millennials, εκδ. Βακχικόν, Αθήνα 2026)
Είναι γεγονός ότι το ζήτημα της έκφρασης των γενεών στις τέχνες και δη στις τέχνες του λόγου, όπως είναι η ποίηση, είναι κάτι που καθίσταται σήμερα σημαντικό. Και αυτό διότι, μέσω της ποίησης ειδικά, μπορούν να αποτυπωθούν με την ανάλογη ένταση όλα όσα στην πεζογραφία καθίστανται, μερικές φορές, αρκετά επεξηγηματικά. Η συμπύκνωση του λόγου, λοιπόν, και ο συμβολισμός μπορούν να οδηγήσουν στη μεγαλύτερη δυνατή ξεκλείδωση όλων των βαθιών ανησυχιών που παίζουν παιχνίδι με το νου τού κάθε ξεχωριστού ανθρώπου, όταν όλα τα φώτα σβήνουν και αυτός μένει να κοιτάει για πρώτη φορά μετά από ώρες, μέσα σε μια παράλληλη οθόνη, αυτή του μυαλού του. Εκεί δεν έχει γρήγορη πληροφορία για να επεξεργαστεί αναίμακτα αλλά αντιθέτως έρχεται αντιμέτωπος με το πολύ έντονο υπαρξιακό ζήτημα τού να ζει στην εποχή του. Τί σημαίνει, όμως, το να ζεις στην εποχή σου; Σημαίνει, μάλλον, το να έχεις προβληματισμούς για το σήμερα και το αύριο και πάνω από όλα για το σήμερα και το αύριο που συνδέεται με το προσωπικό σου ταξίδι μέσα στον χρόνο. Εκεί έρχεται και η έκφραση της γενιάς σου, η έκφραση μιας σειράς ανθρώπων που συνδέονται χωροχρονικά με μια δεδομένη συνθήκη. Από τις νεώτερες γενιές βέβαια αυτή που καθίσταται στο μεταίχμιο μεταξύ δυο αιώνων, είναι η γενιά των Μιλένιαλς. Μια γενιά που δεν έζησε τα «καλά χρόνια» των πάμπολλων ευκαιριών ούτε απαραίτητα έναν κόσμο, εν μέρει, ψηφιοποιημένο, Ποια θα μπορούσε να είναι η έκφραση αυτής της γενιάς, λοιπόν; Αυτή την απάντηση καλείται να απαντήσει, με έναν προσωπικό τρόπο, η Πηνελόπη Αλεξίου στη νέα της ποιητική συλλογή.
Στη νέα της, λοιπόν, συλλογή με το χαρακτηριστικό τίτλο Millennials (εκδ. Βακχικόν, Αθήνα 2026) η Πηνελόπη Αλεξίου δίνει τις δικές της οπτικές για τη βιόσφαιρα της γενιάς μας. Στοχεύοντας σε μια ολική ποιητική αναφορά όσων την απασχολούν, μέσω ανομοιοκατάληκτων ποιημάτων χωρισμένων σε τρεις ενότητες. Παρακάτω θα αναλύσουμε τους στοχασμούς της, εκκινώντας από κάθε ξεχωριστή ενότητα.
Πιο συγκεκριμένα και ήδη από την πρώτη ενότητα με το πρώτο από τα τρία ποιήματα με τον χαρακτηριστικό, αλλά όχι τυχαίο τίτλο, Millennials, η ποιήτρια ξεκαθαρίζει το τοπίο της γενιάς της. Είναι η γενιά που κλήθηκε να πληρώσει τα σπασμένα στο ταμείο της ιστορίας, καθώς και στα υπόγεια των δημοσίων υπηρεσιών εύρεσης εργασίας. Μια γενιά της αναζήτησης και της μερικής περίθαλψης. Μια γενιά αναπαραγωγής μιας καταραμένης, ίσως, ζωής, μιας στιγματισμένης μαύρης εποχής για τις επόμενες γενιές που θα ακολουθήσουν και θα τους μείνει ως κληροδότημα η αδικία αυτή (βλ. ποίημα “Προφητεία”).
Στη δεύτερη ενότητα τώρα, και πάλι στο αντίστοιχο ομώνυμο ποίημα, η ποιήτρια περιγράφει την ενηλικίωση της γενιάς της, που πλάθει μέσα στις εθνικές τραγωδίες το δικό της μέλλον, μέσα στα σπάργανα ενός νεοελληνικού τοπίου αποξηραμένου πολιτικά και ευνουχισμένου κοινωνικά. Με αναγκαστική επένδυση σε ένα χειρότερο αύριο επιλογών και εκτιμήσεων (βλ. ποίημα “Εργασιακά Δικαιώματα”).
Στην τρίτη και τελευταία ενότητα και στο αντίστοιχο πάλι θεματικό ποίημα, η περιγραφή περιστρέφεται γύρω από την ύστερη φάση της ενηλικίωσης, όπου η απόγνωση βρίσκει νόημα στη μοναξιά και στα κρύα ζητούμενα των ονείρων. Είναι η ώρα μιας ολόκληρης γενιάς να αντικρίσει τον εαυτό της στον καθρέπτη – ολοκληρωτικά και αμετάκλητα ίσως. Τα οράματα, εξάλλου, δεν βρίσκουν πλέον σκεπάσματα πίσω από τα βλέφαρά των ματιών (βλ. ποίημα “Υπενθύμιση”).
Κλείνοντας, η συλλογή είναι, παρά τον προσωπικό της τόνο, αρκετά σημαντική σε ένα ευρύτερο πλαίσιο πολιτικοκοινωνικής καταγραφής. Καθώς η επικέντρωση και η κλιμακωτή αποσαφήνιση της πορείας της γενιάς της ποιήτριας, δεν γίνεται με γνώμονα κάποια ασαφή πλαισιώματα αλλά αντιθέτως με την εισβολή της πραγματικότητας, όπως αυτή είναι. Μελαγχολική και γεμάτη αμφιβολία.
Ο Γιώργος Δρίτσας γεννήθηκε το 1994 στην Κόρινθο. Είναι απόφοιτος του Φ.Π.Ψ. (Φιλοσοφία, Παιδαγωγική, Ψυχολογία) της Φιλοσοφικής Σχολής Αθηνών, στο οποίο και συνέχισε τις μεταπτυχιακές και διδακτορικές σπουδές του. Το 2016 εξέδωσε την ποιητική συλλογή Η ηχώ του Ζαρατούστρα, σε μορφή αυτοέκδοσης, ενώ από τις εκδόσεις Οδός Πανός κυκλοφορούν οι, κοινής θεματικής, ποιητικές συλλογές του σκιά θανάτου (2022) και το ματωμένο όνειρο (2023), με παλιά και νέα ποιήματά του. Ποιήματα και διηγήματά του έχουν δημοσιευτεί σε διαδικτυακά και έντυπα περιοδικά και ανθολογίες.
