Στα παρασκήνια των μέσων του προηγούμενου αιώνα! Γράφει ο Γεώργιος Νικ. Σχορετσανίτης
Στα παρασκήνια των μέσων του προηγούμενου αιώνα!
Γράφει ο Γεώργιος Νικ. Σχορετσανίτης
(Για το βιβλίο: Έγκλημα στα παρασκήνια του Γιάννη Μαρή, Εκδόσεις Άγρα. Δεκέμβριος 2025. Αθήνα)
Η επανακυκλοφορία των βιβλίων του Γιάννη Μαρή, σε τακτά χρονικά διαστήματα, κυρίως από τις εκδόσεις Άγρα, όπως πρόσφατα με το «Έγκλημα στα παρασκήνια», γεμίζει ικανοποίηση τους πιστούς και φανατικούς αναγνώστες του Έλληνα συγγραφέα και εκείνους του αστυνομικού μυθιστορήματος, γενικότερα. Δημοσιευμένο σε συνέχειες στα μέσα του προηγούμενου αιώνα, απεικονίζει με τον καλύτερο τρόπο την κοινωνική κατάσταση της εποχής και τα θεατρικά δρώμενα των παρασκηνίων. Όλα ξεκινούν πίσω από μια κλειστή πόρτα σε καμαρίνι του Κρατικού Θέατρου της Αθήνας, με τον βίαιο θάνατο της γνωστής ηθοποιού και πρωταγωνίστριας, Ρόζας Βαργή, την οποία ανακαλύπτουν νεκρή, λίγα μόλις λεπτά πριν την πρεμιέρα του έργου. Από το πρώτο ήδη κεφάλαιο του βιβλίου, ο αναγνώστης πληροφορείται ότι στην συγκεκριμένη χρονική στιγμή, ένας μεσήλικας άντρας απαίτησε από τον επιτετραμμένο θυρωρό του θεάτρου να επισκεφτεί στο καμαρίνι της, έστω για λίγο, την προαναφερόμενη πρωταγωνίστρια, κάτι που τελικά πραγματοποίησε με διάφορους τρόπους, αλλά κυρίως με τη δική της τηλεφωνική συναίνεση. Ωστόσο, πέρα από αυτή τη λεπτομέρεια, ένα άλλο στοιχείο αποδείχτηκε για όλους αξεπέραστο, αφού το καμαρίνι της, όταν εκείνη ανακαλύφτηκε νεκρή, ήταν κλειδωμένο από μέσα!
Όπως μας πληροφορεί ο Μαρής, και τότε στις πρεμιέρες των θεατρικών παραστάσεων επικρατούσε κοσμική συγκέντρωση των Αθηναίων, με τους περισσότερους να συχνάζουν εκεί για να κάνουν αισθητή την παρουσία τους, παρά για να απολαύσουν το θεατρικό έργο που θα ανέβαινε οσονούπω. Κι’ εδώ τώρα, καθώς ξεδιπλωνόταν η υπόθεση, ο αριθμός των πιθανών ενόχων ολοένα και αυξανόταν. Ένας πλούσιος εραστής, γυναίκες συνάδελφοι που την ζήλευαν λόγω της επιτυχούς επαγγελματικής της πορείας και ανέλιξης, άλλες που διεκδικούσαν έναν υφιστάμενο έρωτα, και αρκετοί με ξεχωριστό συμφέρον ο καθένας για να φύγει από τη ζωή η συγκεκριμένη ηθοποιός. Μεταξύ των θεατών της αναγκαστικά αναβληθείσας παράστασης, ήταν και ο αρχισυντάκτης της εφημερίδας ‘Πρωινή’, Μακρής, γνωστός στους κύκλους της κοσμικής Αθήνας, αλλά και φίλος του αστυνόμου Μπέκα τον οποίο εμπλέκει ο συγγραφέας στο μυθιστόρημα. Ξεδιπλώνοντας την υπόθεση, ο συγγραφέας σκιαγραφεί ταυτόχρονα, και εδώ, πληθώρα πτυχών της μεταπολεμικής Αθήνας, αλλά γενικότερα της χώρας, αναδύοντας και φέρνοντας στην επιφάνεια λεπτομέρειες, προβλήματα, αντιξοότητες, στρεβλώσεις και κρατικές δυσλειτουργίες, καθώς και τα συνήθη κοινωνικά αδιέξοδα εκείνης της εποχής. Σε όλα αυτά φυσικά, είναι επιβεβλημένο να τονισθεί, ιδιαίτερα, η παράμετρος των πολιτικών και ιδεολογικών διαφορών, απότοκες του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, αλλά και του Ελληνικού εμφυλίου που ακολούθησε ευθύς αμέσως. Όλα αυτά κάνουν την εμφάνισή τους σταδιακά, απεικονίζοντας αδρά ή υπαινισσόμενα, συνεργασίες, φιλίες και σχέσεις κάποιων Ελλήνων με Ιταλούς, Γερμανούς και Άγγλους οι οποίες σηματοδοτούν πολλά για τη συνέχεια. Η μετεμφυλιακή Αθήνα η οποία προσπαθούσε ποικιλοτρόπως να δρομολογήσει τον εαυτό της αλλά και τη χώρα, θα σπαρασσόταν ακόμα περισσότερο από εκείνες τις ιδεολογικές αντεγκλήσεις, μυστικούς συνεργάτες μεγάλων δυνάμεων, συγκεκριμένους προδότες και βρώμικους δωσίλογους της Κατοχής, οι οποίοι αργότερα θα δώσουν γένεση σε σατανικούς και σκληρούς εκβιασμούς ανάμεσα σε φίλους, εραστές, συγγενείς και συναδέλφους. Στο βιβλίο περιγράφεται ακόμα τα φαινόμενο και η διαδικασία του εύκολου πλουτισμού και η προσπάθεια εκμετάλλευσης του θανάτου της ηθοποιού από τις εφημερίδες για να ανεβάσουν την κυκλοφορία τους, με δεδομένη όπως γράφει ο Μαρής, την κάμψη που παρουσίαζαν τελευταία, καθώς και η φιλότιμη προσπάθεια νεαρών δημοσιογράφων να κερδίσουν μια θέση στο διαμορφούμενο δημοσιογραφικό τεραίν της εποχής. Τονίζεται ότι όταν αρχίζει ένας εκβιασμός, καμία δύναμη δεν μπορεί να τον σταματήσει, ο νεοπλουτισμός ορισμένων πετυχημένων επαγγελματικά, η παρουσία υπηρετριών στα σπίτια των πλουσίων οικογενειών, η πραγματική ή φαινομενική ανοχή των γυναικών για διάφορους λόγους στις ερωμένες του πλούσιου συζύγου τους, και βεβαίως όλο το φάσμα με τις ίντριγκες και τα διαδραματιζόμενα στα παρασκήνια των θεατρικών σκηνών της ελληνικής πρωτεύουσας μεταξύ των ηθοποιών. Η σχέση δημοσιογράφων και αστυνομικών τονίζεται για ακόμη μια φορά, αφού σχεδόν σε ολόκληρο το μυθιστόρημα, ο δημοσιογράφος Μακρής είναι αυτός που ενδιαφέρεται σφόδρα για την επίλυση του μυστηρίου, αν και στο τέλος ο Μαρής ‘αποκαθιστά’, με έναν τρόπο, τον αστυνόμο Μπέκα στα μάτια των αναγνωστών, αποδεικνύοντας ότι αυτός στην πραγματικότητα κινούσε τα νήματα και το σύνολο των εξελίξεων από τα παρασκήνια.
Κάποιοι υπερήλικες αναγνώστες του βιβλίου θα φέρουν πολλά στο μυαλό τους με συγκεκριμένα εδάφια του βιβλίου. Όταν η υπόθεση μεταφέρεται, για παράδειγμα, στη Λάρισα, γράφει ο Μαρής: «Έβρεχε στη Λάρισα με μια ψιλή ενοχλητική βροχή. Έξω από το σταθμό αραδιασμένα στη σειρά, περίμεναν τα παλιά μόνιππα, που εκτελούσαν τη συγκοινωνία Σταθμού-Πλατείας. Οι αμαξάδες κουκουλωμένοι με τ’ αδιάβροχά τους περίμεναν. Μπήκαν σ’ ένα αμάξι. Ήταν διασκεδαστικό και πρωτότυπο ν’ ακούν το ρυθμικό χτύπημα από τα πέταλα των αλόγων στη βρεγμένη άσφαλτο»! Για την επιτυχία των βιβλίων του Γιάννη Μαρή, και το ιστορικό της έκδοσής τους, έχουν γραφτεί αρκετά και αναμφίβολα θα συνεχίσουν να γράφονται με κάθε καινούργια έκδοση. Κεντρικό σημείο όλων, η ανάδειξη παράλληλα με την ταυτότητα των ενόχων και των διαφόρων κινήτρων, όπως ζήλια, εκδίκηση και οικονομικό συμφέρον, που τους ώθησαν προς εκείνη την κατεύθυνση. Εδώ βεβαίως, είναι απαραίτητο να τονισθεί ότι υπεισέρχεται και το γεγονός της πλαστοπροσωπίας, με δεδομένη την διαλυμένη δημόσια μηχανή της χώρας μας αμέσως μετά τη λήξη του πολύνεκρου πολέμου.
Ο Γεώργιος Σχορετσανίτης γεννήθηκε στα Τρίκαλα της Θεσσαλίας τον Μάιο 1953. Τον Ιούνιο του 1970, τελείωσε το Β’ Εξατάξιο Γυμνάσιο Αρρένων Τρικάλων. Τον Οκτώβριο του ίδιου έτους, γράφτηκε στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών μετά από επιτυχείς εισαγωγικές εξετάσεις, από την οποία αποφοίτησε τον Ιούνιο του 1976. Ειδικεύτηκε στη Χειρουργική στο Αρεταίειο Νοσοκομείο της Αθήνας. Τον Νοέμβριο του 1986, κατόπιν εξετάσεων του χορηγήθηκε ο τίτλος της ειδικότητας της Γενικής Χειρουργικής, ενώ το 1989 η Ιατρική Σχολή Αθηνών τον ανακήρυξε Διδάκτορα με βαθμό “Άριστα”. Έχει εργασθεί σε διάφορα νοσοκομεία στην Ελλάδα και το εξωτερικό και έχει δημοσιεύσει αρκετές επιστημονικές εργασίες σε διάφορα περιοδικά. Τα τελευταία χρόνια εργάστηκε ως Διευθυντής Χειρουργικής στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Ηρακλείου. Παράλληλα ασχολείται με την ιστορία της ιατρικής, τον πολιτισμό και τη λαογραφία άλλων λαών, ενώ παράλληλα ταξιδεύει αρκετά σε διάφορα μέρη του κόσμου. Το συγγραφικό του έργο εστιάζεται σε πέντε, κυρίως, ενδιαφέροντα. Την ιστορία της ιατρικής,την ταξιδιωτική λογοτεχνία, την αφροαμερικανική ιστορία και πολιτισμό, την αρθρογραφία και την βιβλιοκριτική. Κείμενά του έχουν δημοσιευτεί σε πολλές εφημερίδες και έντυπα και ηλεκτρονικά περιοδικά.
