Λεωνίδα Βουρδονικόλα : Σημειώσεις Αϋπνίας, εκδόσεις ΚΑΛΕΙΔΟΣΚΟΠΙΟ. Γράφει η Μάρω Κακαβέλα
Λεωνίδα Βουρδονικόλα : Σημειώσεις Αϋπνίας, εκδόσεις ΚΑΛΕΙΔΟΣΚΟΠΙΟ
Γράφει η Μάρω Κακαβέλα
Γιατί δεν κοιμάσαι; Πρέπει να κοιμηθείς για να μεγαλώσεις. Ο ύπνος τρέφει τα μωρά. Κοιμήσου τώρα, είναι μεσημέρι. Κοιμήσου τώρα, αύριο δουλεύεις. Κοιμήσου πια, εν ανάγκη πάρε κάτι !
Στην δυτική κοινωνία του 21ου αιώνα, η αϋπνία εξοβελίζεται στο πυρ το εξώτερο. Και όμως ο Λεωνίδας Βουρδονικόλας, έρχεται με τις αιρετικές σημειώσεις του για να την δικαιώσει. Οι ιστορίες που διηγείται, γιατί ο συγγραφέας είναι κατά κύριο λόγο ένας παραμυθάς, επιχειρούν μια βαθιά ανατομία της ανθρώπινης ύπαρξης στο μεταίχμιο του «έλα, δεν το πιστεύω, μα πως είναι δυνατόν!».
Ο Βουρδονικόλας αγαπά με πάθος τον ορθολογικό παραλογισμό. Δεν πρόκειται απλώς για μια σειρά ιστοριών φαντασίας, αλλά για μια συστηματική ψηλάφηση της υπαρξιακής αγωνίας όλων μας, εκεί στο κατώφλι της ονειρικότητας, όπου η αϋπνία λειτουργεί ως μια επιλεγμένη κατάσταση του όντος και είναι απλώς κάτι που συμβαίνει λόγω πολυπαραγοντικών καταστάσεων.
Δεν θα αναλύσω κάθε μία ιστορία χωριστά, γιατί έτσι θα αδικήσω την ατμόσφαιρα που καλλιεργεί αριστοτεχνικά ο συγγραφέας. Θα μιλήσω για την μεταίσθηση (μετά-αίσθηση) που αφήνει αυτό το φτενό βιβλιαράκι, με το τόσο μεγάλο ειδικό βάρος.
Σε όλες λοιπόν αυτές τις ιστορίες, η αϋπνία είναι μια πόρτα, που άπαξ και την περάσεις, καταρρέει η προστατευτική μεμβράνη της καθημερινότητας και οι αναγνώστες/ήρωες εισέρχονται με απολύτως δική τους ευθύνη σε μια μεταιχμιακή κατάσταση. Είμαστε όλοι σε λίμπο, όχι επειδή στερούμεθα τον ύπνο, αλλά επειδή θέλουμε να βιώσουμε σωματικά το κενό μεταξύ συρμού/απτής και δυστοπικής πραγματικότητας και της αποβάθρας/φαντασιακής εξέλιξης του τι θα μπορούσε να υπάρξει. Οι ήρωες δεν στερούνται απλώς τον ύπνο, στερούνται την ίδια τους την σιγουριά.
Το σώμα μας, αυτό το φτηνό πεδίο βολής και προβολής επιθυμιών, υποτάσσεται στις απαιτήσεις του νου. Και ο νους παίζοντας παιχνίδια, δοκιμάζει τα όρια του. Η γαλήνη, η υπέρβαση, η μετάβαση σε μια άλλη κατάσταση είναι πάντα το ζητούμενο. Και το σώμα, το ανοίκειο αυτό που ο συγγραφέας σκόπιμα το στρεβλώνει και το διαστρεβλώνει για να το μετατρέψει σε κάτι ξένο και τρομακτικό, για να αναδείξει το μέγεθος του εγκλωβισμού, του εγκιβωτισμού του άγχους και της αγωνίας του θανάτου, υπακούει πιστά και παραμένει μόνιμα σε κατάσταση αϋπνίας. Τα πάντα είναι τόσο κοινότοπα και τόσο πρωτόγνωρα. Ο χρόνος παύει να είναι γραμμικός, γιατί άλλωστε δεν ήταν και ποτέ, και μετατρέπεται σε έναν ρευστό χωρόχρονο. Τότε και τώρα. Τώρα και αύριο. Παρόν και παρελθόν και μέλλον, όλα όψεις ενός καλειδοσκοπίου χρωμάτων και αποχρώσεων.
Παρά τη σκοτεινή και συχνά ζοφερή ατμόσφαιρα, το έργο του Βουρδονικόλα δεν είναι αποτρεπτικό στην ανάγνωση, αντίθετα είναι απόλυτα γοητευτικό και ανθρωποκεντρικό. Οι ήρωες του, ακόμη και όταν βρίσκονται μια γουρονότριχα μακριά από την άβυσσο, δεν παραδίδουν τα όπλα. Δεν αφήνονται στην απάθεια. Ερωτεύονται με πάθος, συγκρούονται με το πεπρωμένο τους και αναζητούν τη σύνδεση με το κουκούτσι της ύπαρξης τους, τον άλλον, τον απέναντι, την αντανάκλαση τους στην Αχερουσία. Ο θάνατος και η παρακμή, τα λάιτ μοτίβ των ιστοριών, λειτουργούν ως καταλύτες που υπογραμμίζουν την αξία της ζωής. Οι ήρωες δεν θα πεθάνουνε ποτέ, «κουφάλα νεκροθάφτη» ακόμα κι αν χρειαστεί να σέρνουν το σαρκίο τους στο όριο μιας τραγικής αξιοπρέπειας.
Ο Βουρδονικόλας επιλέγει μια γραφή που έχει δραπετεύσει από το κρεβάτι του χειρουργείου. Χώνει το νυστέρι στο μεδούλι των λέξεων, αποστραγγίζει τις προτάσεις του από περιττά επίθετα και συναισθηματικές εξάρσεις. Καταφεύγει σε έναν λιτό σουρεαλιστικό λόγο. Τα υπερφυσικά ή μαγικά στοιχεία εισάγονται με μια απόλυτη φυσικότητα. Σαν να υπήρχαν πάντα εκεί. Γιατί πάντα υπήρχαν εκεί, εμείς δεν τα βλέπουμε και χρειαζόμαστε τους συγγραφείς/παραμυθάδες να τα φωτίσουν. Οι ιστορίες στερούνται (δόξα τον Γιαραμπή) παντελούς διάθεσης εντυπωσιασμού, και το παράδοξο θριαμβεύει, ως μια ακόμη πτυχή της πραγματικότητας.
Γιατί δεν κοιμάσαι; Γιατί το συνειδητό μου και το ασυνείδητο μου χορεύουν ταγκό. Γιατί μπορώ. Γιατί θέλω να διαβάσω τις σημειώσεις του Βουρδονικολά. Γιατί έτσι.
Evoto
Η Μάρω Κακαβέλα γεννήθηκε το 1967 στην Αθήνα και κατοικεί στην Πλατείας Βάθης. Σπούδασε Μηχανολόγος Μηχανικός στο Πανεπιστήμιο Πατρών, Δημοσιογραφία στο Κολλέγιο Δημοσιογραφικών Σπουδών και Σκηνοθεσία στη Σχολή Σταυράκου. Εργάζεται ως μηχανολόγος μηχανικός και έχει εργαστεί και ως κειμενογράφος και διαλογογράφος στην τηλεόραση καθώς και ως μεταφράστρια. Έχει ολοκληρώσει τρεις κύκλους στην Σχόλη του Πατάκη και έναν τριετή κύκλος στην Σχολή Πυροδότησης Θεατρικής του Θεάτρου Πορεία.
Προηγούμενες Εκδόσεις (Πεζογραφία)
-
- Τίνος είσαι εσύ (Μυθιστόρημα, Εκδόσεις Στερέωμα, 2023)
- Το καλοκαίρι του σκύλου (Πεζογράφημα, Εκδόσεις Στερέωμα)
- Συμμετοχή με διηγήματα σε συλλογικούς τόμους (όπως «Το ρούχο», Εκδόσεις Ιανός) και σε λογοτεχνικά περιοδικά (όπως ο «Χάρτης»).
Μεταφραστικό Έργο (Εκδόσεις Κοντύλι)
- Το σφυρί και ο καθρέφτης: Σπάζοντας τα θεραπευτικά είδωλα – Ernesto Spinelli (2013)
- Υπαρξιακή – Ανθρωπιστική Ψυχοθεραπεία – Kirk J. Schneider & Orah T. Krug (2014)
- Υπαρξιακή ψυχοθεραπεία στην πράξη – Ernesto Spinelli (2023)
- Στην καρδιά της θεραπείας: Διερευνώντας την ενσυναίσθηση και τα όρια της κατανόησης – Laura Barnett (2025)
Βραβεία
- Το θεατρικό της έργο με τίτλο «Πάντελε! Βούλωστο» κέρδισε το 1ο Βραβείο στον 101ο Καλοκαιρίνειο Διαγωνισμό Θεατρικού Έργου
