ΜΕΛΙΤΖΑΝΑ Ξέρεις, τώρα είμαι από εδώ μου έλεγε η μητέρα κοιτάζοντας το γεμάτο μελιτζάνες μισό μέρος του κήπου που καλλιεργούσε με υπερβολική φροντίδα, σαν παιδί, στο μικρό τετράγωνο γης που είχε αγοράσει με χρήματα που έβγαλε φτύνοντας αίμα και τώρα το όργωνε από αριστερά προς τα δεξιά και μετά από κάτω προς τα πάνω σα να’πλεκε πουλόβερ Στο άλλο μισό το χώμα χρειάζεται ακόμα σκάψιμο και μοιάζει σαν με το κάθε χτύπημα της σκαπάνης να μεγαλώνει την απόσταση από το χωριό όπου μεγάλωσε και τούτο τον κήπο όπου στεκόμαστε σαν να είναι το κάθε βήμα μπροστά ένα καινούργιο κενό αλλά και το κάθε καινούργιο κενό ένας λόγος να προχωρήσουμε Στην κάθε τρύπα φυτεύει μιαν ανάμνηση των από καιρό θαμμένων προσώπων Το εκεί δεν υπάρχει πια Παρόλο που εσύ το επισκέφθηκες ίσως δυο φορές στη ζωή σου ενώ εγώ είμαι εδώ ήδη έναν χρόνο περισσότερο από ότι είχα ζήσει στην — και τότε σταματάει προτού να πει ότι γεννήθηκα την εποχή της εθνικής κάθαρσης αλλά δεν υπήρχε τίποτα καθαρό στο νοσοκομείο στο οποίο πρωτοεμφανίστηκα — ζωντανή σαν από θαύμα — ενώ γύρω από την ξεδιπλωμένη σάρκα της μητέρας μου πέθαιναν στρατιώτες και πολίτες — της δικής της σάρκας — και ότι γεννήθηκα σε ένα κρεβάτι που σε τέτοιο καμία γυναίκα δεν θα έπρεπε να γεννάει και κανένα παιδί να βλέπει τον κόσμο για πρώτη φορά ότι τέτοια νοσηλεία δεν μπορεί να λέγεται υπηρεσία αλλά έγκλημα κατά της ανθρωπότητας Σήκωσε ελαφρώς τον αγκώνα να σκουπίσει τον ιδρώτα από το μέτωπο και να σταματήσει το σκάψιμο Σιωπηλές μπήκαμε στο αυτοκίνητο Μερικές ώρες αργότερα είδαμε τη συνοριακή αστυνομία Εξακολουθεί να μην τους χωνεύει Όπως και την προηγούμενη φορά που την είδα η γιαγιά φοράει το φθαρμένο γκρίζο φόρεμά της και ένα πλατύ χαμόγελο Στέκεται στην πύλη με σουφρωμένα μάτια Μας έφτιαξε πατατόπιτα Παρόλο που εδώ και χρόνια δε θυμάται σχεδόν τίποτα Η γιαγιά εξακολουθεί να θυμάται τέλεια το πρόσωπο της μητέρας μου Δεν άλλαξες καθόλου, κόρη μου λέει, απλώνει το χέρι και μου χαϊδεύει το μάγουλο