• Δεν υπάρχουν προϊόντα στο καλάθι
ΚΟΡΥΦΗ

Νοέμβριος, ο μήνας που κλείνει την πόρτα και ανοίγει τον απολογισμό. Γράφει ο Γεώργιος Νικ. Σχορετσανίτης

Νοέμβριος, ο μήνας που κλείνει την πόρτα και ανοίγει τον απολογισμό

Γράφει ο Γεώργιος Νικ. Σχορετσανίτης

 

Το φθινόπωρο μού αρέσει, η θλιβερή αυτή εποχή ταιριάζει στις αναμνήσεις, κι ο Νοέμβριος είναι το βαθύτερο σημείο της, ο μήνας που τα δέντρα έχουν πια
αδειάσει από τα φύλλα τους και ο ουρανός κρατά ακόμα για λίγο, στο δειλινό, μια κοκκινωπή ανταύγεια που χρυσώνει το μαραμένο χορτάρι, κι έχει τότε μια παράξενη γλύκα να βλέπεις να σβήνει μέσα στο φως ό,τι χτες ακόμα έκαιγε μέσα σου, αυτά τα λόγια του νεαρού Γκυστάβ Φλωμπέρ στον «Νοέμβριο» μοιάζουν γραμμένα για όλους εμάς που μεγαλώσαμε αρκετά ώστε να καταλαβαίνουμε τι σημαίνει να σβήνει κάτι ακριβό χωρίς θόρυβο, είναι ο μήνας που διασχίζουμε το δρόμο μας με το βλέμμα στραμμένο προς τον χειμώνα, μια γέφυρα μουντή και βροχερή ανάμεσα σε δύο εποχές, και γι’ αυτό ίσως οι συγγραφείς και οι ποιητές τον αγάπησαν τόσο, γιατί η μουντάδα του, οι πρώτες τσουχτερές παγωνιές, η βροχή που χτυπά στα τζάμια, γίνονται καθρέφτης της εσωτερικότητάς μας, της μοναξιάς μας, αλλά και της ιστορικής μνήμης ενός ολόκληρου λαού, που κι αυτός έχει τους δικούς του Νοέμβρηδες, σημαδεμένους στο ημερολόγιο με αίμα και ελπίδα, και ο λαός μας από παλιά τον ήξερε αυτόν τον μήνα του σπόρου και της αναμονής, όταν η γη δέχεται το σπέρμα και περιμένει, και μαζί της ο άνθρωπος, χωρίς να ξέρει πάντα τι, κι ο Φλωμπέρ σημειωτέον έγραψε τον δικό του «Νοέμβριο» σε ηλικία μόλις είκοσι ενός ετών, και το βιβλίο δεν εκδόθηκε όσο ζούσε, γιατί ήταν κάτι σαν το προσωπικό του ημερολόγιο, ένα βαθιά ρομαντικό και αυτοβιογραφικό κείμενο, μια νουβέλα όπου ο μήνας συμβολίζει την απόσυρση στον εαυτό, την εσωτερική αγωνία, τις ανεκπλήρωτες επιθυμίες ενός νεαρού που βιώνει έντονη μοναξιά, κι αν το διαβάσει κανείς σήμερα καταλαβαίνει πως ήταν ο καμβάς πάνω στον οποίο ζωγραφίστηκαν αργότερα τα μεγάλα του έργα, και κυρίως η θρυλική «Αισθηματική Αγωγή», γεμάτη από τις ιδέες, τις λεπτομέρειες και τα σχεδιάσματα που εδώ ακόμα σκόρπιζαν ανακατεμένα, σαν τα κιτρινισμένα φύλλα στον δρόμο, μέσα στο μυαλό ενός σκεπτόμενου νεαρού που δεν ήξερε ακόμα τι θα γίνει, και ίσως αυτό είναι το πιο συγκινητικό σ’ αυτό το βιβλίο, ότι πάνω στη μελαγχολία χτίστηκε μια ολόκληρη λογοτεχνία, ωστόσο δεν είναι όμως ο μόνος που τον τίμησε, γιατί και η ποίηση τον κράτησε σε περίοπτη θέση, ως μήνα του απολογισμού, των χαμένων ονείρων και της γλυκιάς μελαγχολίας, η Έμιλι Ντίκινσον, η Σύλβια Πλαθ, η Κική Δημουλά, και πόσες άλλες φωνές γυναικείες που αφιέρωσαν στίχους στο μουντό αυτό διάστημα του χρόνου, σαν να κατάλαβαν πρώτες πως η απώλεια θέλει σιωπή, ησυχία και λίγο φως από λάμπα, κι ο Τάσος Λειβαδίτης, για τον οποίο ο Νοέμβριος είχε επίσης δεσπόζουσα θέση και σημασία, γράφει στον «Άνεμο του Νοεμβρίου» ένα ποίημα βαθιά υπαρξιακό, όπου με αφορμή τον ερχομό του χειμώνα βράδιασε πια και πρέπει να κλείσουμε την πόρτα και να κατεβάσουμε τις κουρτίνες, γιατί ήρθε η ώρα των απολογισμών, τι κάναμε στη ζωή μας, ποιοι είμαστε, γιατί εσύ κι όχι εγώ, και ο ταχυδρόμος έχει αιώνες να φανεί, και τόσα γράμματα, τόσα ποιήματα τα πήρε ο άνεμος, κι αν χάθηκε μια ζωή χάθηκε για πράγματα ασήμαντα, μια λέξη, ένα κλειδί, ένα χτες ή ένα αύριο, κι όμως οι νύχτες του μυρίζουν ακόμα βιολέτα, γιατί θυμάται, φίλοι που έφυγαν χωρίς να αφήσουν διεύθυνση, λόγια που δεν βρήκαν ανταπόκριση, και αυτό είναι ίσως το πιο ανθρώπινο σημείο όλου του ποιήματος, ότι η μνήμη δεν είναι βάρος μόνο, είναι και άρωμα, και ο απολογισμός δεν κλείνει με πικρία αλλά με μια ευγνωμοσύνη που δεν τολμά να πει το όνομά της, αλλά και πέρα από τη μοναξιά του ανθρώπου μέσα στο σπίτι του, ο μήνας αυτός έχει εξέχουσα θέση και στη λογοτεχνία της ιστορίας και της κοινωνίας, αφού είναι άρρηκτα δεμένος με την εξέγερση του Πολυτεχνείου, εκείνες τις μέρες του Νοεμβρίου του 1973 που η νεολαία βγήκε στους δρόμους και τα πρώτα κρύα έγιναν φωνή, ελευθερία, τανκς και μνήμη που δεν σβήνει, και τότε ο Νοέμβριος παύει να είναι μόνο ο μήνας της εσωτερικής σιωπής και γίνεται ο μήνας του χρέους, της ευθύνης προς εκείνους που βγήκαν να μιλήσουν όταν όλοι σιωπούσαν, και ίσως γι’ αυτό η μελαγχολία του δεν είναι ποτέ παραίτηση, γιατί κάτω από την παγωνιά κρύβεται πάντα ο σπόρος, στη γη και στη συνείδηση, κι όμως την ίδια στιγμή που ο μήνας μάς καλεί να μαζευτούμε στον εαυτό μας, στη Λεμεσό, τις τελευταίες του μέρες, επιστρέφει δυναμικά και φέτος η μεγαλύτερη διοργάνωση της Κύπρου για το βιβλίο, προσκαλώντας το κοινό σε ένα τριήμερο πλημμυρισμένο από βιβλία, συγγραφείς, συζητήσεις, παρουσιάσεις, σεμινάρια, ιδέες και επαγγελματικές συναντήσεις, σαν να μας θυμίζει πως ο απολογισμός δεν είναι μοναχική υπόθεση, πως κάθε βιβλίο είναι ένα γράμμα που κάποιος έγραψε και κάποιος άλλος, ίσως αιώνες μετά, θα το παραλάβει, σαν τον ταχυδρόμο του Λειβαδίτη που αργεί μεν αλλά κάποτε φτάνει, και έτσι ο Νοέμβριος, ο μήνας που κλείνει την πόρτα και κατεβάζει τις κουρτίνες, είναι και ο μήνας που την ανοίγει ξανά, για όποιον έχει ακόμα κάτι να διαβάσει, κάτι να θυμηθεί και κάποιον να αγαπήσει…

 

Ο Γεώργιος Σχορετσανίτης γεννήθηκε στα Τρίκαλα της Θεσσαλίας τον Μάιο 1953. Τον Ιούνιο του 1970, τελείωσε το Β’ Εξατάξιο Γυμνάσιο Αρρένων Τρικάλων. Τον Οκτώβριο του ίδιου έτους, γράφτηκε στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών μετά από επιτυχείς εισαγωγικές εξετάσεις, από την οποία αποφοίτησε τον Ιούνιο του 1976. Ειδικεύτηκε στη Χειρουργική στο Αρεταίειο Νοσοκομείο της Αθήνας. Τον Νοέμβριο του 1986, κατόπιν εξετάσεων του χορηγήθηκε ο τίτλος της ειδικότητας της Γενικής Χειρουργικής, ενώ το 1989 η Ιατρική Σχολή Αθηνών τον ανακήρυξε Διδάκτορα με βαθμό “Άριστα”. Έχει εργασθεί σε διάφορα νοσοκομεία στην Ελλάδα και το εξωτερικό και έχει δημοσιεύσει αρκετές επιστημονικές εργασίες σε διάφορα περιοδικά. Τα τελευταία χρόνια εργάστηκε ως Διευθυντής Χειρουργικής στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Ηρακλείου. Παράλληλα ασχολείται με την ιστορία της ιατρικής, τον πολιτισμό και τη λαογραφία άλλων λαών, ενώ παράλληλα ταξιδεύει αρκετά σε διάφορα μέρη του κόσμου. Το συγγραφικό του έργο εστιάζεται σε πέντε, κυρίως, ενδιαφέροντα. Την ιστορία της ιατρικής,την ταξιδιωτική λογοτεχνία, την αφροαμερικανική ιστορία και πολιτισμό, την αρθρογραφία και την βιβλιοκριτική. Κείμενά του έχουν δημοσιευτεί σε πολλές εφημερίδες και έντυπα και ηλεκτρονικά περιοδικά.