Αναλαμβάνοντας να συστήσω τον Αδριανό της Πορτογαλέζας ποιήτριας Tatiana Faia στο ελληνικό αναγνωστικό κοινό, αναγνώριζα πως τα πάθη και τα διακυβεύματα του βιβλίου είναι ουσιώδη· αν κι είναι πιθανό αυτή μου η εντύπωση να συνδέεται με το γεγονός πως τα συμμεριζόμουν. Στον πυρήνα του βιβλίου βρίσκεται η ιστορία έρωτα και πένθους του Ρωμαίου αυτοκράτορα Αδριανού και του όμορφου εφήβου Αντίνοου, την οποία κράτησε ζωντανή από την ύστερη αρχαιότητα ως σήμερα η μυθοπλαστική φαντασία των μεταγενέστερων. Πριν από τον Αδριανό της Τατιάνα Φάια είχα κι εγώ βυθιστεί στη στοχαστική σοφία του Αδριανού απομνημονεύματα της Μαργκερίτ Γιουρσενάρ. Είχα ονειροπολήσει μπροστά στην ανάμειξη του βίαιου πένθους και της ωμής επιθυμίας για ένα νεκρό σώμα που συγκλονίζει τον Αδριανό στον Αντίνοο του Φερνάντο Πεσσόα. Στα ποιήματα του Αδριανού με γοήτευσε εξαρχής η σχεδόν μπενγιαμική αίσθηση του παρελθόντος, που εισβάλλει ως έκλαμψη στον ορίζοντα του παρόντος, κι ο τρόπος με τον οποίο η ποιήτρια ήξερε να παραδίνεται στα φαντάσματα της ιστορίας. Από τη θέση της μεταφράστριας την ακολούθησα στην περιήγησή της στην ελληνορωμαϊκή αρχαιότητα και το αρχαιολογικό παλίμψηστο των Αθηνών και βρήκα ένα έκκεντρο κατώφλι προς μια κληρονομιά που συχνά μου προκαλούσε δυσφορία. Υποψιάστηκα πως αυτή η ποίηση είχε τη δύναμη να μας εξοικειώσει με μια αγάπη για το κλασικό παρελθόν που ήδη υπάρχει, αλλά συχνά οπισθοχωρεί κάτω από την πίεση άκαμπτων κυριαρχικών αναπαραστάσεων. Στην ποίηση της Τατιάνα η ευτυχία προβάλλει πάντοτε ως μια επιλογή αξεδιάλυτη από την απώλεια· πρόσωπα ανασύρονται, συναντιούνται, αγαπιούνται κι αποχωρίζονται σ’ έναν χρόνο που διαρκώς σαλεύει, όπως τα πρόσωπα του Αντίνοου γίνονται μια ατελεύτητη σειρά αγαλμάτων που φτάνουν ως εμάς μεσ’ από την αναγκαία φθορά. – Τώνια Τζιρίτα Ζαχαράτου