Ο συμβολισμός του αγριόχορτου. Γράφει ο Γιώργος Δρίτσας
Ο συμβολισμός του αγριόχορτου
Γράφει ο Γιώργος Δρίτσας
(Γιάννης Σειρηνάκης, Το Αγριόχορτο, Εκδόσεις Λείριον, Αθήνα 2025)
Η ποίηση είναι μια τέχνη που αφορά τον λόγο. Αλλά, λόγω της εικαστικής της φύσης, φτάνει σε πεδία ή καλύτερα να πούμε αγγίζει πραγματικότητες που δεν μπορεί να δει ή να εμφωλεύσει η οπτική ή η απλή λεκτική μας ικανότητα. Αυτό δεν σημαίνει, βέβαια, ότι δεν αγγίζει την πραγματικότητα και δεν την εμπεριέχει, αντιθέτως θα λέγαμε ότι η πραγματικότητα είναι βασικό της συστατικό. Βέβαια, όχι η απλή πραγματικότητα ενός γραμμικού παρόντος αλλά αντιθέτως η πραγματικότητα ενός κόσμου που υπάρχει μέσα στους συνειρμούς ή στα όνειρα του ποιητή, όταν όλα χάνουν τη δεδομένη τους μορφή και φτάνουν σε μια ιδιότυπη, ας πούμε, «αποθέωση» του φθαρτού. Παρά ταύτα, η ποίηση, αν και κρύβει μέσα της αυτό το «μεγαλείο», δεν εμπεριέχει μια απόλυτη αρχή, ούτε καθιερώνει ανεξάντλητες δομές, καθώς και ο ίδιος ο δημιουργός της δεν είναι ανεξάντλητος. Αλλά αντιθέτως εμπεριέχει τις ενοράσεις του δημιουργού της, ο οποίος, ζώντας σε μία συγκεκριμένη εποχή και συνθήκη, γίνεται ο φορέας μιας πραγματικότητας που καθίσταται πανανθρώπινη, εκφράζοντας παρόμοιες ανησυχίες μ’ άλλους ανθρώπους ανά την υφήλιο. Όλα αυτά βέβαια, σε μια εποχή που έχει υποτιμήσει οποιαδήποτε πνευματική ενασχόληση και δημιουργία προς χάριν της άμεσης τέρψης, φαντάζει κάπως εκτός πραγματικότητας ή ίσως υπερβολικό. Παρ’ όλα αυτά δεν είναι, και θα το αποδείξουμε μέσα από την ίδια τη συλλογή του Γιάννη Σειρηνάκη.
“Το Αγριόχορτο”, λοιπόν, του Γιάννη Σειρηνάκη είναι η πρώτη συγκεντρική συλλογή του ποιητή κι εκτίνεται σ’ ένα εύρος 172 περίπου σελίδων. Με ποιήματα άλλοτε ομοιοκατάληκτα και άλλοτε πιο ελεύθερα, δομείται ένα σύμπαν γεμάτο ευαισθησία και με μια προσωπική ενατένιση των στιγμών και όλων αυτών των γλυκών αναμνήσεων του παρελθόντος, χωρίς να λείπουν και τα άμεσα ή έμμεσα σχόλια για τη συλλογική μας ζωή και την πολιτικο-κοινωνική της διάσταση. Όλη η συλλογή «ντύνεται» με την άψογη αισθητική των εκδόσεων Λείριον, που βοηθά στη μεγαλύτερη και καλύτερη αποτύπωση των προβληματισμών του ποιητή, με τα έξοχα σχέδια της Χριστίνας Μωρόγιαννη και της Ελισσάβετ Καρακούση. Παρακάτω θα «ερευνήσουμε» την παρούσα συλλογή μέσα από τις έξη ενότητές της, ενότητες που παίρνουν τους τίτλους τους από τα τελευταία τους ποιήματα, μια επιλογή που δεν είναι σε καμία περίπτωση τυχαία.
Έτσι, στην πρώτη ενότητα “Από σήμερα”, και εκκινώντας από το ομότιτλο ποίημα της ενότητας αυτής, ο ποιητής μας εισάγει στον κόσμο του. Έναν κόσμο που πάλλεται από τη φαντασία και τις αναμνήσεις του. Ενώ τα μυστικά του νου του κρατάνε ακόμη την ύστατη γραμμή προς μια έντονη βίωση της πραγματικότητας. Μια βίωση που χρειάζεται να την προλάβουμε (“ας τρέξουμε, εγώ κι εσύ” – ποίημα “Ας τρέξουμε”), αφήνοντας πίσω τις μικροπρέπειες της “εύτακτης” ζωής (ποίημα “Άνθρωποι”).
Στη δεύτερη ενότητα “Κάθε μήπως”, και ακολούθως στο ομώνυμο ποίημα της ενότητας, ο ποιητής καταγραφεί πάλι τις σκέψεις του για τον κόσμο και τη ζωή και πιο συγκεκριμένα μέσα από το πρίσμα της συγγραφής. Έτσι ο ποιητής παρουσιάζεται να γράφει και σβήνει για όλα τα μικρά και τα μεγάλα της ζωής (“για τις χιλιάδες τις στιγμές που λάμπουν τα ποτέ,/ για την γλυκόπικρη σιωπή που φέρνει κάθε μήπως” – ποίημα “Κάθε Μήπως”). Αυτή η προσωπική βίωση, όμως, όλων των μικρών και των μεγάλων πραγμάτων κρύβει μέσα της μια ομορφιά (ποίημα “Κι εμείς”), και λαμβάνει χώρα ανάμεσα στον έρωτα, στο χάος και στην ουτοπία όλων των χαμένων ονείρων – σε τόπους γνωστούς, π.χ. Σκύρος, ή και άγνωστους, θαμμένους στα λιβάδια της φαντασίας.
Στο τρίτο μέρος, με το ομώνυμο με τη συλλογή τίτλο “Το Αγριόχορτο”, όπως και στο αντίστοιχο ομώνυμο ποίημα της ενότητας, η πραγματικότητα του ποιητή επανέρχεται δίσημη με τη μορφή του έρωτα που ποτίζεται με θυμό και αγάπη, όπως κάθε τι πορφυρό και ζωντανό. Μια πορεία είναι, εξάλλου, η αγάπη μέσα στις δυσκολίες, μέσα στα “σύρματα του κόσμου” όπως λέει και ο ίδιος στο ποίημα “ακολουθώ”. Αφού μέσα στις δυσκολίες και όλες αυτές τις ελάχιστες δυνατές στιγμές, στην πάλη ακόμη και για το έναν στίχο ο ποιητής συνεχίζει να ζει, πορευόμενος στις φουρτούνες του κόσμου αυτού (ποίημα “Για έναν μόνο στίχο”).
Συνεχίζοντας τώρα στην τέταρτη ενότητα “Μην σταματάς”, στο ομώνυμο ποίημα ο ποιητής καταθέτει μια πολύ επίκαιρη θέση του που συνταυτίζεται με όσα έχει ήδη γράψει παραπάνω. Πιο συγκεκριμένα, ο ποιητής πέρα από την αγάπη, στοιχειοθετεί την αμφισβήτηση, ως βασικό στοιχείο της ζωής, ακόμη και στις πιο αντίξοες ή καταπιεστικές συνθήκες. Χωρίς να απαρνείται, όμως, τη δύναμή της, όπως ταυτόχρονα και την ανάγκη της προσωπικής σιωπής αλλά και της συνθήκης του φόβου, που όλο και κάτι μάς ζητάει (ποίημα “Φόβος”).
Στην προτελευταία ενότητα με τίτλο ‘’Ο Σκοπός’’ με παλαιότερα ποιήματά του, όπως και στην τελευταία ενότητα που θα δούμε παρακάτω, ο ποιητής σκιαγραφεί ένα πιο μελαγχολικό πλάνο, προσωποποιώντας στη μορφή ενός σκοπού-στρατιώτη όλα όσα θεωρούμε ότι δεν μας δίνονται μέσα στη ζωή και εμείς τα αναμένουμε, με αποτέλεσμα αυτά να μας στοιχειώνουν βαθιά. Η απογοήτευση τότε μαραζώνει το είναι μας, όπως και τις τελευταίες μας ελπίδες. Μην χάνοντας πάντως την ελπίδα για αλλαγή η επανάσταση εμπεριέχεται στα γραφόμενα του ποιητή, όπως στο ποίημα “Περίμενε!”, όπως επίσης και η σκωπτική διάθεση για όλους αυτούς που, με την πρώτη ευκαιρία, δημιουργούν το δικό τους σύστημα πάνω στα ερείπια του παλιού.
Τέλος στην έκτη και τελευταία ενότητα “Grand Place”, μ’ εξίσου παλιά ποιήματα της ίδιας περιόδου με αυτά της πέμπτης ενότητας, κλείνει την ποιητική του συλλογή με έναν αισθησιασμό που βασίζεται στην απλότητα και φέρνει ψυχική ίαση στον αναγνώστη. Όπως με τα βρεγμένα μαλλιά που στάζουν όλο σκέρτσο κάτω από τον ουρανό. Εξάλλου, στο τέλος της ημέρας μέσα στο χώμα και στο χρώμα όλων των θαλασσών και των ουρανών κρύβεται η αλήθεια του πόθου, καθότι καθρεφτίζεται πάνω τους. Τίποτα δεν μένει κρυφό από τον κόσμο αυτό στην τελική.
Μια συλλογή γραμμένη με γνώμονα την αποτύπωση όλων των λεπτών αποχρώσεων των συναισθημάτων αλλά και των στοχασμών. Μια συλλογή χωρίς άσκοπες γαρνιτούρες και περίπλοκες λεκτικές ακροβασίες.
Ο Γιώργος Δρίτσας γεννήθηκε το 1994 στην Κόρινθο. Είναι απόφοιτος του Φ.Π.Ψ. (Φιλοσοφία, Παιδαγωγική, Ψυχολογία) της Φιλοσοφικής Σχολής Αθηνών, στο οποίο και συνέχισε τις μεταπτυχιακές και διδακτορικές σπουδές του. Το 2016 εξέδωσε την ποιητική συλλογή Η ηχώ του Ζαρατούστρα, σε μορφή αυτοέκδοσης, ενώ από τις εκδόσεις Οδός Πανός κυκλοφορούν οι, κοινής θεματικής, ποιητικές συλλογές του σκιά θανάτου (2022) και το ματωμένο όνειρο (2023), με παλιά και νέα ποιήματά του. Ποιήματα και διηγήματά του έχουν δημοσιευτεί σε διαδικτυακά και έντυπα περιοδικά και ανθολογίες.
